Agenda

Wilgen knotten

Vrijdag, 27. Januari 2017, 09:00 - 13:00

Hallo vrijwilligers!

We gaan het opnieuw proberen, de vorige keer speelde de sneeuw zo’n grote rol dat ik uit veiligheidswege de werkdag moest af lasten.

Dus de uitnodiging blijft dezelfde met uitzondering van de datum. Dus; Wij gaan 23 wilgen knotten aan de Moorvenweg. De wilgen staan klaar om geknot te worden; er is sprake van enigszins achterstallig onderhoud.

We hebben gemeend iemand met ervaring in dit soort werk erbij te halen om ons te adviseren, en dat is gelukt! De heer Henk Kok, vrijwilliger bij Landgoed Twickel, is daartoe bereid gevonden. Hij onderhoudt op Landgoed Twickel zo’n 260 wilgen.

Het is de bedoeling dat wij de tenen 50 cm boven de knot gaan afzagen, waarna Henk aan het eind van onze werkdag dit met de motorzaag precies gaat bijwerken; dit om inscheuring te voorkomen. Als dit alles gebeurd is moeten de wilgen om de 2 á 3 jaar bijgeknipt worden, dan komt er geen motorzaag meer aan te pas.

Waar verzamelen we en hoe laat?
We komen om 9.00 uur bij elkaar aan de Moorvenweg.

Je kunt je Tomtom op Moorvenweg 2 (camping de Loeks) instellen, dan rijd je de Moorvenweg op (zandweg), verderop links zie je de knotwilgen staan.

Komende vanuit Enschede, Zuiderval op, deze alsmaar volgen, deze gaat over in Buurserstraat, bij rotonde rechtdoor Buurserstraat blijven volgen. Bij Buurserstraat 401 ga je rechtsaf de Groot Bruninkstaat op, dan tweede straat links, de Kwekkeboomweg op, deze slingert een beetje maar de tweede weg rechts is de Moorvenweg (zandweg). Deze weg rijd je in totdat je bij de knotwilgen bent. Ze staan links van de weg. Indien je afgelopen zomer al met ons op het Hegeveld hebt gewerkt bij de poeltjes: het Hegeveld was gelegen aan kruising van de Usselerveenweg en de zandweg Moorvenweg.

Kaartje met het gebied

Wat moet je meenemen?
Neem wat te eten en te drinken mee voor jezelf. Trek laarzen aan, stevige schoenen kunnen ook maar het kan er nat zijn.
Denk ook aan iets waarop je droog kunt zitten tijdens de pauze.

Zie hieronder nog wat achtergrondinformatie over het knotten.

Graag tot de 13e!

Anton Heuven

De knotwilgen

	Knotten, waarom doen we het eigenlijk?

	Door: Marleen Voorhorst, gepubliceerd in de rubriek 'Natuur in de buurt' in de Uitloper, winter 2004/2005. Knotbomen Het wordt weer winter en dan worden de knotbomen zichtbaarder. Knotbomen spreken tot de verbeelding. Het zijn kenmerkende landschapselementen van het Nederlandse platteland. Knotten van wilgen en andere bomen, is van oudsher een ideale methode om aan gebruikshout (rijshout) te komen, zoals gereedschapsstelen, hekwerken, stookhout en oeverbeschoeiingen. Tegenwoordig heeft gebruikshout echter plaats gemaakt voor goedkopere alternatieven. Toch zijn er nog verschillende redenen, waarom het goed is om knotbomen te planten en te verzorgen. Wat is een knotwilg? Een knotwilg is een gewone wilg (schietwilg of kraakwilg), die op een bepaalde hoogte is afgezaagd. De boom zal weer uitlopen en mooie rechte staken handzaam hout vormen. Door deze takken regelmatig af te zagen, ontstaat wondweefsel dat uiteindelijk een indrukwekkende knoest vormt. Hierop groeien steeds weer nieuwe uitlopers. Meestal wordt de boom om de drie jaar geknot. Een knotwilg kan zo 100 jaar meegaan. Vindt er geen onderhoud meer plaats, dan zal de knotwilg na zo'n 15 jaar topzwaar worden en uiteindelijk omwaaien of uit elkaar scheuren. Het totaal aantal knotbomen in Nederland wordt geschat op zo'n 500.000. Gebruikshout Al van vroeger uit werden dunne wilgentwijgen gebruikt als gebruikshout (dijkbouw, mandenmakerij, huizenbouw). De wilgenakkers (grienden) ontstonden, waar de stronken op gezette tijden laag bij de grond werden gekapt. Voor de bemesting worden de wilgen afgewisseld met elzen. De kapcyclus hangt af van hoe dun of dik men het hout wil hebben. Niet alleen de wilg is geschikt om te knotten. Ook populieren, essen, eiken, haagbeuken, iepen, elzen en linden kunnen worden geknot. Zie hiernaast op de foto een knoteik. Van de els werd het bruikbare houtskool voor de koperslager en zilversmid verzameld. Populierenhout wordt gebruikt voor klompen, kisten, lucifers, mijnstutten en papier. Het rijshout van de eik (om de zeven tot acht jaar geoogst, vanwege langzame groei) gebruikte men voor paaltjes. Essenhout is taai en heeft een lange draad. Het wordt daarom gebruikt voor gereedschapsstelen, roeiriemen, fuiken en gymnastiektoestellen (om de vier tot vijf jaar geoogst). Het nut van de knotwilg * Economisch nut: als alternatief voor beschuttingen van tropisch hardhout, maar ook wilgentenen voor schuttingen en ecologische bouwmethoden. * Landschappelijke waarde: beschutting geven aan vee, beschaduwen van sloten en afwisseling brengen in een monotone grasvlakte. * Recreatieve waarde: fietsen en wandelen gecombineerd met knotten, maar ook de vrijwilligers die zich dagenlang inzetten voor het onderhoud van de knotbomen. * Diversiteit in de natuur: het plateau biedt plaats aan verschillende planten, mossen en paddestoelen. Sommige soorten zijn vooral te vinden in de knotbomen. De ontstane holten bieden onderdak aan allerlei dieren en vogels (broeden, schuilen). * Bloeiende wilgen bieden voeding aan heel veel verschillende insecten. Vooral hommels zijn goede klanten, evenals mieren, vlinders en het wilgslakje. Onderhoud van knotbomen Knotwilgen moeten regelmatig worden geknot, om te voorkomen dat zich te zware takken vormen en de boom uit elkaar scheurt. Als wordt geknot voor het landschappelijk nut, wordt de pruik vrijwel jaarlijks dicht bij de knoest geknot. Dit wordt door veel gemeenten uitgevoerd en is een duur karwei. Als er geknot wordt voor ecologisch nut, dan wordt er op circa 5 cm vanaf de knoest gezaagd. Dit bevordert inregenen en rotten van de boom, waardoor hij hol wordt en kan gaan dienen als woonplek voor allerlei dieren. Het inrotten gaat niet ten koste van de duurzaamheid van de boom. Een holle buis is een zeer stevige constructie. Om de diversiteit aan woonplekken optimaal te behouden, moeten niet alle bomen in hetzelfde gebied tegelijk worden geknot. Ecologisch gezien is het helemaal optimaal als wisselend een aantal takken per boom blijven staan. Hiermee wordt een nog grotere variatie bereikt. Bij een goede behandeling van de boom en voldoende geduld, zal de boom uiteindelijk uitgroeien toe een echte, trotse monumentale knotboom, die het landschap aanzienlijk verrijkt.

Locatie Groot Brunnink
Contact Anton Heuven